Sveta Petka: Tradicija, post i običaji širom Srbije!

Sveta Petka, poznata i kao Prepodobna mati Paraskeva, zauzima posebno mesto među svetiteljima u Srpskoj pravoslavnoj crkvi, a njen praznik obeležava se 27. oktobra. Vernici se često pitaju o pravilima posta za ovaj dan, jer običaji variraju u različitim delovima Srbije.

Običaji i verovanja širom zemlje

Iako se po crkvenom kalendaru ovaj dan smatra mrsnim, postoji običaj da žene poste šest dana pre praznika, dok na dan Svete Petke mogu uživati u mrsnoj trpezi. U mnogim domovima okuplja se porodica za slavsku trpezu, a važno je pridržavati se pravila koja razlikuju posne i mrsne slave, u zavisnosti od vremena posta kao što su Božić, Vaskrs, Petrovdan i Gospojina.

Na sam praznik, žene obično ne mese hleb, ali pripremaju uobičajen ručak. Veče uoči praznika, porodice se okupljaju u molitvi tražeći blagoslov Svete Petke. Prema narodnom verovanju, tog dana žene izbegavaju pranje veša i ručne radove kako bi pokazale poštovanje prema svetiteljki.

Lekovita adžijazma i njeni izvori

Poseban običaj na ovaj praznik odnosi se na vodu poznatu kao adžijazma, koja ima status lekovite vode. U Beogradu se izvor ove vode nalazi u Kapeli Svete Petke na Beogradskoj tvrđavi, mestu koje posećuju brojni vernici. Prema legendi, izvor je otkrio hrabri vitez, a zahvaljujući ovoj vodi izlečila se kraljeva kći, što je bio razlog za podizanje obližnje crkve Ružice.

Lekovita voda, ili adžijazma, dostupna je i na izvoru Svete Petke u Železniku, u manastiru Rakovica, kao i u mestu Izvor kod Paraćina. Ova voda se koristi u narodnoj tradiciji za ublažavanje bolova u očima, ušima i zubima, a osvećena bogojavljenska voda veruje se da ima blagotvorna dejstva na zdravlje.