Pet zanimljivih činjenica koje možda niste znali o dobijanju austrijskog državljanstva

Stroga pravila

Ako ste stranac koji živi u Austriji i želite jednog dana da postanete austrijski državljanin, verovatno ste već proučili zakonske uslove,od trajanja boravka i znanja jezika, do troškova i procedura.

Ipak, čak i ako znate sve osnovne uslove, mogli biste se iznenaditi kada saznate neke od specifičnih pravila, izuzetaka i komplikacija austrijskog zakonodavstva, koje se ubraja među najstrožije u Evropi.

1. Rođenje u Austriji ne garantuje državljanstvo - ali može pomoći

Austrija se vodi principom "pravo krvi", što znači da se državljanstvo prenosi po roditeljima, a ne po mestu rođenja. Ipak, biti rođen u Austriji može doneti određene olakšice:

• Stranci rođeni u Austriji mogu podneti zahtev za državljanstvo već nakon pet godina legalnog boravka (umesto uobičajenih deset).
• Lica bez državljanstva rođena u Austriji mogu tražiti državljanstvo između 18. i 21. godine, pod uslovom da su u zemlji živela najmanje deset godina.
• Napuštene bebe mlađe od šest meseci, čije poreklo nije poznato, automatski se smatraju austrijskim državljanima.

2. Nije uvek potrebno govoriti nemački da biste postali Austrijanac

Iako se uobičajeno zahteva znanje nemačkog jezika na nivou B1, postoje izuzeci:

• Ako imate jednog austrijskog roditelja, automatski imate pravo na pasoš - čak i ako nikad niste boravili u Austriji i ne govorite nemački.
• Potomci osoba kojima je državljanstvo oduzeto pod nacističkim režimom takođe mogu steći državljanstvo bez znanja jezika ili boravka u zemlji.

U ovim slučajevima moguće je i dvojno državljanstvo, što je inače veoma ograničeno u austrijskom zakonu.

3. Državljanstvo se može vratiti – pod posebnim uslovima

Od 1. septembra 2020. godine, osobe koje su bile progonjene tokom nacističke ere i napustile Austriju pre 15. maja 1955. godine, kao i njihovi potomci, mogu zatražiti povratak austrijskog državljanstva.

• Ovo uključuje i pripadnike jevrejske zajednice, osobe bez državljanstva, kao i bivše državljane Austro-Ugarske.
• Dvojno državljanstvo je dozvoljeno u ovim slučajevima.
• Takođe, bivši austrijski državljani koji su izgubili status (ali im nije eksplicitno oduzet) mogu ponovo podneti zahtev ako su prethodno državljanstvo imali najmanje 10 godina i borave legalno u Austriji najmanje godinu dana.

4. Brak je važan - naročito za očev

• Ako dete ima austrijsku majku, automatski dobija državljanstvo.
• Ako dete ima austrijskog oca, ali roditelji nisu u braku, otac mora priznati očinstvo u roku od osam nedelja od rođenja. Ukoliko to ne učini, sud može doneti odluku o očinstvu, ali će dete u tom slučaju morati da podnese zahtev za državljanstvo po posebnoj proceduri.

5. U određenim slučajevima može se skratiti čekanje na državljanstvo

Iako je standardni rok deset godina legalnog boravka u Austriji, u nekim slučajevima moguće je ubrzati proces:

• Stranci rođeni u Austriji mogu podneti zahtev nakon pet godina.
• Osobe koje su ranije imale austrijsko državljanstvo mogu tražiti povratak nakon jedne godine boravka.
• Ako ste u braku sa Austrijancem, pravo na državljanstvo možete steći već nakon šest godina legalnog boravka u Austriji.

Austrijsko državljanstvo može otvoriti mnoga vrata, ali do njega se dolazi kroz složen sistem pravila, izuzetaka i pravnih procedura. Zato je važno da se na vreme informišete i pripremite.